STEAM là gì?

STEAM là sự mở rộng của mô hình STEM bằng cách tích hợp thêm yếu tố Arts (Nghệ thuật) vào quá trình giáo dục.

  • S - Science (Khoa học)

  • T - Technology (Công nghệ)

  • E - Engineering (Kỹ thuật)

  • A - Arts (Nghệ thuật)

  • M - Mathematics (Toán học)

Chữ "A" ở đây không chỉ dừng lại ở hội họa hay âm nhạc. Nó bao quát cả ngôn ngữ, nhân văn, thiết kế đồ họa, âm thanh, và cả tư duy thẩm mỹ.

Tại sao cần thêm chữ "A" (Arts) vào STEM?

Nhiều người tự hỏi: "Tại sao kỹ sư hay nhà khoa học lại cần nghệ thuật?". Câu trả lời nằm ở sự đổi mới (Innovation):

1. Thúc đẩy sự sáng tạo và đổi mới

STEM giúp chúng ta biết cách làm một thứ gì đó hoạt động, nhưng Arts giúp chúng ta đặt câu hỏi tại sao và làm thế nào để nó tốt hơn, đẹp hơn.

Ví dụ: Steve Jobs (Apple) không chỉ tạo ra máy tính mạnh mẽ (STEM), ông ấy còn đưa nghệ thuật thư pháp và thiết kế tối giản (Arts) vào sản phẩm, khiến nó trở thành một tác phẩm nghệ thuật.

2. Tư duy thiết kế (Design Thinking)

Nghệ thuật dạy chúng ta cách nhìn nhận vấn đề từ góc độ con người (sự thấu cảm). Một sản phẩm công nghệ tốt phải dễ sử dụng và mang lại cảm xúc tích cực cho người dùng.

3. Cân bằng hai bán cầu não

  • Não trái: Phân tích, logic, con số (Thế mạnh của STEM).

  • Não phải: Sáng tạo, cảm xúc, hình ảnh (Thế mạnh của Arts).

    STEAM giúp người học phát triển toàn diện cả hai bán cầu não.

So sánh STEM và STEAM

Đặc điểmSTEMSTEAM
Trọng tâmGiải quyết vấn đề dựa trên dữ liệu và logic.Giải quyết vấn đề dựa trên sự kết hợp giữa logic và sáng tạo.
Phương phápThực hành kỹ thuật, lập trình, thí nghiệm.Tích hợp thêm thiết kế, trình bày, và trải nghiệm người dùng.
Kết quảTạo ra sản phẩm hoạt động được.Tạo ra sản phẩm vừa hoạt động tốt, vừa có tính thẩm mỹ và ứng dụng cao.
Câu hỏi chính"Làm thế nào để giải quyết vấn đề này?""Làm thế nào để giải pháp này tối ưu và nhân văn nhất?"

Một ví dụ thực tế về dự án STEAM

Hãy tưởng tượng một nhóm học sinh được yêu cầu xây dựng một cây cầu:

  • Góc độ STEM: Các em tính toán nhịp cầu, sức chịu tải của vật liệu (Toán & Kỹ thuật).

  • Góc độ STEAM: Các em phải suy nghĩ thêm: Làm sao để cây cầu trông đẹp mắt và hòa hợp với cảnh quan xung quanh? Làm sao để ánh sáng trên cầu giúp người đi bộ cảm thấy an toàn vào ban đêm? (Nghệ thuật & Nhân văn).

Lời kết: STEAM giúp học sinh không trở thành "máy móc" mà trở thành những nhà cách tân thực thụ, biết dùng công nghệ để phục vụ con người một cách tinh tế nhất.